Goede Vrijdag is een dag met een dubbel gevoel. Hoe groot rouw en verdriet ook zijn, er is een beginnende vreugde: we herdenken dat Jezus bevrijding bracht voor alle mensen. De hele viering van Goede Vrijdag verwijst al naar Pasen. In de benaming ‘goed’ zit een geloofsbelijdenis: omdat we geloven dat Jezus Christus verrezen is, verliest de dood zijn onontkoombaarheid en het lijden zijn vernietigende kracht.

Eerste opstapje:
JEZUS ZWIJGT

Inleiding

We volgen de weg die Jezus gegaan is ten einde toe in drie stappen. Jezus komt bij Pontius Pilatus, maar zwijgt. Op Goede Vrijdag zwijgen ook de klokken en het kerkorgel. De tijd staat een ogenblik stil.

Uit het Evangelie

Marcus 15,1-5 (BGT)

’s Ochtends vroeg kwamen
alle priesters, wetsleraren en leiders van het volk bij elkaar.
Ze overlegden wat ze met Jezus zouden doen.
Ze lieten Hem vastbinden, namen Hem mee
en brachten Hem bij Pilatus, de Romeinse bestuurder.
Pilatus vroeg aan Jezus: “Bent U de koning van de Joden?”
Jezus antwoordde: “U zegt het zelf!”
De priesters begonnen veel slechte dingen over Jezus te vertellen.
Daarom vroeg Pilatus weer aan Jezus:
“ Waarom zegt U niets terug?
Zij vertellen allerlei slechte dingen over U. En U zegt niets? ”
Maar Jezus bleef zwijgen…

Duiding

  • De tekst getuigt van de stilte die deze dag kenmerkt: ondanks alle beschuldigingen zwijgt Jezus. Dit bijna tot wanhoop van Pilatus die Hem daarop aanspreekt.
  • Er klinkt toch ook wat verbazing in de stem van Pilatus dat Jezus de koning van de Joden genoemd wordt.
  • Het koningschap van Jezus is niet zoals wij dat begrijpen. De koning is ook knecht. Jezus zwijgt, hoewel Hij de kans heeft om zichzelf te redden. En Hij blijft trouw aan het verbond dat Hij steeds weer verkondigde: de liefde tot het uiterste, zelfs de liefde voor de vijand, in dit geval de priesters die veel slechte dingen over Hem vertellen.

Enkele aanzetten ter bezinning

  • Goede Vrijdag: een dag met een dubbel gevoel Waar zien wij vandaag het goede in ons leven? Kunnen wij door het negatieve heen kijken? Waaruit putten wij hoop?
  • Jezus zwijgt en blijft zwijgen
    De stilte is soms confronterend. Durven wij ruimte maken voor stilte? Laten wij de stilte in ons leven spreken? Luisteren wij naar de stilte rondom ons? Kennen wij mensen die in stilte andere mensen bijstaan?
  • Jezus verdedigt zich niet.
    Hebben wij oog voor wie geen stem heeft? Durven wij de mensen zonder stem verdedigen?

Nog een mooie tekst

Toon Hermans

Als je het over God wilt hebben
kan je beter helemaal niets zeggen
en in het gras gaan zitten
geen vergelijking maken
geen beelden oproepen
alle orgels laten zwijgen
alle boeken dicht
helemaal niets lezen of doen
Dan zou zich misschien iets openbaren.

Gebed

Barmhartige God,
Wees ons nabij, zend uw liefde naar ons.
Begeleid ons op onze levensweg,
bij vreugde, maar ook bij zorgen, verdriet en lijden.
Steun ons wanneer wij zelf een kruis moeten dragen
of het kruis helpen dragen van mensen rondom ons.
Dat vragen wij U in Jezus’ naam.
Amen.

Opdracht

Hoe klinkt de stilte buiten ons én in ons? Maak het drie minuten stil en vertel of noteer daarna wat je allemaal gehoord hebt in de stilte. Dat kunnen buitengeluiden zijn, maar dat kan ook je innerlijke stem zijn.

Tweede opstapje:
KRUISWEG

Inleiding

Jezus draagt zijn kruis, maar Hij doet dat niet alleen. Dat is meteen een oproep aan ons. Het kruis is een symbool van verzoening. Het brengt de horizontale en verticale dimensie samen, hemel en aarde. Het kruis verwijst ook naar de vier windrichtingen die samenkomen. Tegelijk is het kruis symbool van het lijden en de dood van Jezus, en bij uitbreiding van alle vormen van lijden en dood in de wereld.

Uit het Evangelie

Marcus 15,20b-24a (BGT)

Toen brachten de soldaten Jezus weg
om Hem aan het kruis te hangen.
Er kwam net een man de stad in.
Het was Simon van Cyrene, de vader van Alexander en Rufus.
Hij moest van de soldaten meekomen om het kruis te dragen.
Ze brachten Jezus naar de plaats Golgotha.
Die naam betekent ‘Schedelplaats’.
Daar gaven ze Jezus wijn met daarin een middel tegen de pijn.
Maar Jezus wilde de wijn niet opdrinken.
Toen hingen de soldaten Jezus aan het kruis…

Duiding

  • Kruisiging was een straf die afkomstig was uit het Oosten. De Romeinen pasten die toe op staatsgevaarlijke misdadigers. Dat de mensen de kruisdood vroegen aan Pilatus kan erop wijzen dat ze in Jezus een gevangene van de Romeinen zagen, helemaal niet een Messias, want die had hen van die Romeinen moeten verlossen. Cicero omschreef kruisiging als ‘de wreedste en walgelijkste van alle straffen’. De kruisdood werd in 313 na Chr. door keizer Constantijn afgeschaft.
  • Voor heel de kruisweg van het paleis van Pilatus tot de executieplaats gebruikt Marcus slechts twee verzen.
  • Alleen Marcus vertelt bij Simon van Cyrene dat hij de vader is van Alexander en Rufus. Het lijkt erop dat zijn zonen bekende mannen waren in de christelijke gemeente van toen.
  • De naam Golgotha kan ontleend zijn aan de vorm van de heuvel, maar kan ook herinneren aan een legende die vertelt dat daar de schedel van Adam begraven ligt.
  • ‘Wijn met een middel tegen de pijn’ is waarschijnlijk wijn met mirre, een verwijzing naar de drie geschenken van de drie wijzen uit het Oosten.

Enkele aanzetten ter bezinning

Simon van Cyrene helpt het kruis te dragen.
Welke kruis dragen wij? Helpen wij mensen hun kruis te dragen? Op welke manier zijn wij onze medemensen nabij?
Hoe willen wij tijdens en na deze coronatijd mee onder het kruis van mensen gaan staan en niet weglopen?

Nog een mooie tekst

Broederlijk Delen – Vastenkalender 2010

Ik zal er zijn als je verraden wordt door een goede vriend.
Ik zal er zijn als je terechtstaat in een oneerlijk proces.
Ik zal er zijn als je familie en je vrienden je in de steek laten.
Ik zal er zijn als men je vals beschuldigt.
Ik zal er zijn als je onrecht aangedaan wordt.
Ik zal er zijn als je bespot wordt.
Ik zal er zijn als je op een laffe manier afgetuigd wordt.
Ik zal er zijn als je gemarteld wordt.
Ik zal er zijn als je weerloos en totaal uitgeput
voor het grote publiek te kijk wordt gezet.
Ik zal er zijn als je pijn ondraaglijk is.
Ik zal er zijn als je met de moed der wanhoop je kruis draagt.
Ik zal er zijn
als men je behandelt als een misdadiger van het ergste soort.
Ik zal er zijn als je geëxecuteerd wordt.
Ik zal er zijn als jij je door God in de steek gelaten voelt.

Gebed

God,
strek uw zegenende handen uit over ons en over al die mensen
voor wie uw eigen Zoon de pijnen heeft doorstaan,
verwerping, vernedering, verlatenheid tot in de diepste diepten.
In alle eenzaamheid heeft Hij, Uw zoon en onze broeder,
de doortocht gemaakt
door de duistere nacht naar de morgen van het licht,
zonder U los te laten, zonder ons op te geven.
God, laat zijn zwijgende liefde onze grote woorden overstemmen;
laat zijn zachte kracht onze hardheid overwinnen;
laat zijn offer ons bewegen tot overgave aan U en aan elkaar.
Amen.

Opdracht

Ga op zoek in de natuur rondom je naar een kruis. Misschien zie je ergens een kruis staan in het landschap? Of misschien wil je er een maken voor de mensen die na je zullen komen? Neem dan gerust een foto als herinnering. Misschien wil je zelf een kruis maken met materiaal dat je vindt? Neem het kruis dan gerust mee naar huis.

Derde opstapje:
JEZUS STERFT
AAN HET KRUIS

Inleiding

Jezus kruisdood verloopt in het donker. Het is stil, er wordt niets gezegd. Jezus doorbreekt deze stilte met een gebed tot zijn Vader. Het lijkt wel doffe ellende. Maar doorheen het donker, doorheen het lijden klinkt er ook hoop en schemert de verrijzenis door.

Uit het Evangelie

Marcus 15,33-39* (BGT)

Om twaalf uur ’s middags werd het opeens donker in het hele land.
Drie uur lang bleef het donker…
Toen, om drie uur ’s middags, riep Jezus luid:
“ Mijn God, mijn God, waarom hebt U Mij alleen gelaten!? ”
Jezus gaf een luide schreeuw. Toen stierf Hij…
De Romeinse officier, die bij het kruis stond, zag hoe Jezus stierf.
En hij zei: “Geen twijfel mogelijk! Hij was de Zoon van God!”

Duiding

  • Het moment van sterven verloopt in het Marcusevangelie volledig in het donker. De duisternis lijkt te verbeelden dat met Jezus’ dood het licht en de hoop voorgoed verloren gaan. Hiertegenover staat dat met Pasen ‘de zon op is’.
  • De woorden ‘mijn God, mijn God, waarom hebt U mij alleen gelaten!?’ staan ook aan het begin van psalm 22. Jezus bidt zo tot zijn Vader. De eerste verzen van deze psalm zijn een uitroep van zeer diepe ellende, van verlatenheid. Doorheen de psalmtekst komt er echter vertrouwen in God, zelfs in de verrijzenis: ‘Voor altijd mogen jullie leven.’ In die diepe ellende, in dat lijden is er hoop.
  • De Romeinse officier staat in het Nieuwe Testament voor de niet-joden. Het is dus een heiden die aan het kruis Jezus’ hoogste titel of identiteit uitspreekt: Zoon van God. Hij is dus meer dan de Messias. Voor Marcus is het belangrijk dat een heiden deze uitspraak doet. Het is het begin van de bekering van de heidenen tot het geloof in Jezus Christus als de verrezen Heer, Zoon van God.

Enkele aanzetten ter bezinning

  • Jezus bidt aan het kruis tot zijn Vader Wat doe en zeg ik als ik zwaar te lijden heb onder wat anderen mij aandoen? Kom ik uiteindelijk tot gebed?
  • Jezus gaf een luide schreeuw. Toen stief Hij
    Wat doet het mij te vernemen dat iemand zo consequent leefde, dat Hij er de dood op een kruis voor over had?
    Kan ik geloven dat God hoe dan ook iets goeds doet voortkomen uit het lijden van onschuldigen vandaag?
  • De Romeinse officier zegt: “Geen twijfel mogelijk! Hij was de Zoon van God! ”
    Zou ik dat ook kunnen zeggen? Wat bedoel ik daar dan mee?

Nog een mooie tekst

Carlos Desoete

Zijn keuze stond vast.
Hij zou van mensen houden,
van elke mens zoals hij was en zoals hij maar was.
Van elke mens met al zijn goed en kwaad
en dwars door al zijn moeilijkheden heen zou Hij houden,
vooral van hen van wie niemand hield.
Hij zou voor ze opkomen
voor alles wat een mens meer mens maakt,
meer beeld van God, die liefde is,
en tegen alles wat dit beeld van God verduistert.
Zijn ja aan de mens was het radicale neen
aan elk bezit en macht ten koste van de mens.
Het was zijn keuze, zijn diepste bestemming als Mens van God.
Door die Geest en door geen andere werd Hij gedreven,
ook toen het gevaarlijk werd, toen ze Hem allen in de steek lieten,
Hem alleen lieten
met zijn angst voor het kruis dat niet meer te ontwijken was.
Zijn keuze was echt.

Gebed

God, vertrouwvol is Jezus de dood ingegaan
in het geloof dat dit het einde niet is.
Wij vragen U:
geef ons de kracht ons eigen kruis te dragen
en om andermans kruis te helpen dragen.
Wees Gij onze kracht en onze troost.
Beadem ons met Uw Geest,
vandaag en tot in lengte van dagen. Amen.

Opdracht

Doorheen de ellende de schoonheid zien. Het is niet altijd makkelijk. Benoem op het einde van deze dag of tocht drie zaken of gebeurtenissen de je vandaag of de voorbije week gehoord (of gezien, of meegemaakt) hebt en die jou hoopvol stemmen.
Zoek drie stenen die deze drie hoopvolle momenten vertegenwoordigen. Draag deze stenen mee als aandenken op je tocht. Je kan de stenen ook opnieuw gebruiken, telkens als herinnering aan de lichtpuntjes van elke dag.

Goede Vrijdag

Post navigation


4 thoughts on “Goede Vrijdag

  1. Tussen Witte Donderdag en Goede Vrijdag.

    Ik voel me mee getrokken in het hele verhaal van de Goede Week.
    Witte Donderdag, 61 jaar geleden, deed ik mijn eerste communie.
    Sindsdien ben ik op weg gegaan met Jezus in mijn hart – soms dichtbij, soms veraf.
    Maar altijd onderweg.
    Nu leven we in een bijzondere tijd: Corona.
    De mensheid is ziek.
    Uiteengeslagen.
    Ziek van ver doorgedreven individualisme, winstbejag, machtswellust, consumentisme, afbraak van de planeet…
    In quarantaine.
    Nog nooit zo verplicht geïsoleerd van elk ander.
    En nu breekt mijn geest open en zien we meer dan ooit uit naar onze kinderen, onze familie en passeren vrienden, mensen met bijzondere verhalen, mensen die zoveel moeten missen: armen, zieken, mensen op de vlucht, mensen in oorlogsgebied..de reevue in ons hoofd en ons gebed.
    En we bidden: ’s morgens en ’s middags, op onze dagelijkse wandeling en bij het slapengaan en ik ervaar dat ik daarin rust vind.

    Het is Goede Vrijdag.
    Jezus gaat een turbulente weg met zoveel verschillende mensen langs Zijn weg maar met één zekerheid: ‘Ik kom thuis bij de Vader’.
    Dan breekt de hemel open voor allen die Hem dierbaar zijn.

  2. De eerste opdracht: maak het stil.
    Ik dacht dat ik daar vrij goed in was.
    Het was stil, alleen vogels waren er te horen en in de verte een tractor, maar in mijn hoofd zat het helemaal fout.
    Het lukte niet. Terug thuis nam ik opnieuw mijn leesboek in de hand en ik las het volgende fragment van Etty Hillesum:
    “Binnen in me zit een heel diepe put. En daarin zit God. Soms kan ik erbij. Maar vaker liggen er stenen en gruis voor die put, dan is God begraven. Dan moet Hij weer opgegraven worden.
    Ik zal dan maar starten met de graafwerken voordat het Pasen kan worden in mij.

  3. Carona heeft ons ook een beetje begraven in onze eigen eenzame huizen.weg van alles en iedereen,weg van de kinderen,die elke dag bellen met de vraag “mama gaat het met je?

    Weg van de kleinkinderen,die ik elke avond via face time een verhaaltje voorlees,

    Ik voel me soms,net als Jezus aan het kruis ,waarom heb je me verlaten?

    Maar het is in hele moeilijke tijden dat je leert beseffen wat vrienden betekenen en wat het met je doet als je dingen deelt met elkaar,
    Je voelt je ,als je bid ,verbonden met elkaar,je voelt dat je er nooit alleen voor staat,je voelt dat er altijd iemand is die je helpt om je kruis te dragen,of die jou hulp nodig heeft. Goede Vrijdag,ook in mijn leven…..

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *